گزارش تصویری/ آیین گل مالی در خرم‌آباد

گل‌مالی از رسم‌های سنتی مردم لرستان، به‌‌ویژه خرم‌آباد در عزای امام حسین (ع) است که شامل مالیدن گل بر سر و صورت و لباس‌ها و عزاداری در روز عاشورا می‌شود.

با فرارسیدن ایام محرم و به‌خصوص روز عاشورا، مردم لرستان بر اساس رسم دیرینه خود عزای سرور و سالار شهیدان را با گل‌مالی گرامی می‌دارند. در واقع، مردم لر این سنت را در سوگواری‌های مختلف از جمله مرگ افراد خانواده یا عزاداری‌های مذهبی انجام می‌دهند. عشق به امام حسین (ع) سرما و گرما و تابستان و زمستان نمی‌شناسد و مردم این خطه از کشور هر سال مراسم سنتی گل‌مالی را باشکوه هرچه تمام‌تر برگزار می‌کنند. گل‌مالی مردمان لر در روز عاشورا، از خاکی‌ترین آیین عاشورایی جهان حکایت دارد که اندوه‌بارترین عزاداری‌ برای پسر فاطمه (س) را به تصویر می‌کشد.

در صبح روز عاشورا، از کودک و جوان تا زن و مرد به تکیه‌های محله می‌روند و پس از گل‌مالی خود، دور آتش می‌ایستند تا خشک شوند و در ادامه به سینه‌زنی می‌پردازند. زنان به یاد مصیبت حضرت زینب (س)، گل را بر چادر و سر خود می‌مالند و مردها لباس سیاه خود را به رنگ گل درمی‌آوردند و با همان لباس‌،‌ نماز ظهر عاشورا را می‌خوانند. در این میان بعضی سر و صورت و چشم و برخی دیگر کتف و شانه خود را گل می‌زنند. بسیاری از مردم نظیر سالمندان، زنان و کودکان که نمی‌توانند در حوضچه‌های گل بغلطند، با کاسه‌ای کوچک در دست، مقداری گل را به خانه می‌برند تا به سر و صورت و شانه‌هایشان بمالند.

عزاداران پس از گل‌مالی و مراسم سوگواری در تکیه‌ محله‌های شهر، ضمن سینه‌زنی و زنجیر‌زنی راهی مرکز شهر می‌شوند. دسته‌های عزادار جلوی هر تکیه توقف کرده و عزاداری می‌کنند. در ادامه به‌سمت تکیه بعدی می‌روند.

هیئت‌های قدیمی شهر خرم آباد به محله‌هایی همچون محله پشت بازار و درب دلاکان تعلق دارد که زیباترین نوع عزاداری را پیش روی مردم سوگوار امام حسین (ع) قرار می‌دهند.

برخی مردم خرم آباد، لباس‌های گلی جوانان خود را به همان حالت برای سال آینده نگه‌ می‌دارند و امیدوارند که به این طریق، جان و مال و سلامتی فرزندانشان بیمه شود.

عکس: حسین ناصری